Hoe een dichter de belangrijke vragen van het leven verwoord.
Geestelijke zorg richt zich op het gesprek over de vragen die het leven in zich meedraagt. Grote vragen over de zinvolheid van mijn leven of hét leven. Kleine vragen over waar heb ik zin in vandaag. En alles wat zich daartussen beweegt.
Als er een beroepsgroep is die dat prachtig kan verwoorden dan is dat wel het gilde van de dichters. Met hun woorden scheppen ze een wereld van méér dan alleen taal en zetten ze onze verbeelding aan het werk.
Zo iemand is de Poolse dichteres Wislawa Szymborska (1923-2012). In alledaagse taal, waar ze in 1996 de Nobelprijs voor Literatuur voor kreeg, beschrijft ze met een mild ironische pen waar veel mensen zo nu en dan bij stil staan. Zo ook in het gedicht “Lijst” waarin ze haar nachtelijke gedachten deelt, de grote en kleine vragen van het leven die op zo’n moment ons kunnen komen opzoeken.
Lijst
Ik heb een lijst van vragen opgesteld
waarop ik het antwoord niet zal weten,
of omdat het er te vroeg voor is
of omdat ik het niet kan bevatten.
Die lijst van vragen is lang, roert
belangrijke en minder belangrijke kwesties aan,
en omdat ik u niet wil vervelen
doe ik er maar een paar uit de doeken:
Wat was werkelijk
en wat hoogstens schijn
op dit schouwtoneel
van en onder de sterren,
waar behoudens een toegangskaartje
ook een uitgangkaartje is vereist;
hoe zit het met de hele levende wereld
die ik niet een andere levende
zal kunnen vergelijken;
waarover zal de krant
van morgen schrijven;
wanneer houden de oorlogen op
en wat komt ervoor in de plaats;
aan wiens vinger zit
mijn trouwring nu,
mij ontstolen – verloren;
waar is de plaats van de vrije wil,
die het klaarspeelt er tegelijk
te zijn en niet te zijn;
hoe zit het met de tientallen mensen –
hebben we elkaar werkelijk gekend;
wat probeerde M. mij te zeggen
toen ze niets meer zeggen kon;
waarom hield ik slechte dingen
voor goede
en wat heb ik nodig
om me niet meer te vergissen?
Bepaalde vragen noteerde ik
net voor ik in slaap viel.
Toen ik wakker werd
kon ik ze niet meer lezen.
Soms heb ik het vermoeden
dat het in feite geheimschrift is.
Maar dat is ook een vraag
die me ooit zal verlaten.
Eveline Post, geestelijk verzorger Bravis en geestelijke zorg thuis.